عکاسی پرتره-نقاشی مونالیزا
به این مطلب رای دهید

مقدمهوقتی صحبت از نکات عکاسی پرتره و پرتره های معروف جهان می شود، تصویر مونالیزا اثر لئوناردو داوینچی، یکی از شناخته شده ترین آن ها در دنیاست. اگر فرصت بازدید از موزه لوور در پاریس را پیدا کرده باشید، حتما توجه بسیار زیاد مردم نسبت به این تابلو نظرتان را جلب کرده است. منظره جمعیت جمع شده دور تابلو نقاشی کوچکی که به هم فشار می آورد تا از فاصله ای نزدیک تر با بانو مونالیزا ملاقات کنند!

 

عکاسی پرتره
نقاشی مونالیزا

مونالیزا طی قرن ها، کانون بحث و صحبت ها در خصوص جزئیات و ویژگی های این شاهکار پرتره جهان بوده است. اما چرا این تابلو انقدر توجه ها را به خود جلب می کند؟ سوال مهم تر این است که آیا می شود از این عکس برای عکاسی پرتره در این عصر هم ایده گرفت؟ با توجه به اینکه چهره مونالیزا در سال ۱۵۰۰ میلادی کشیده شده است و تکنولوژی های متفاوت آن زمان و حال حاضر، بدون شک نکات الهام بخش زیادی در نقاشی مونالیزا وجود دارد که به عکاسان امروزی کمک بسیاری می کند. در این مقاله به نکات عکاسی پرتره اسرارآمیزی اشاره می کنیم که لئوناردو داوینچی در کشیدن این عکس رعایت کرده و می توان برای گرفتن هر عکس پرتره ای از آن استفاده کرد.

 

آموزش عکاسی پرتره حرفه ای

 

استفاده از ترکیب بندی تصویر مونالیزا برای عکاسی پرتره مدرن

وقتی با دید بهره برداری برای عکاسی پرتره به تصویر نقاشی مونالیزا نگاه می کنیم مشخص است که ترکیب بندی در آن بسیار ساده و استاندارد است. اما در زمان خودش، این نوع ترکیب بندی نوعی انقلاب و تحول تصویرگری پرتره به شمار می رفت. این شیوه ترکیب بندی که نقطه عطفی در نقاشی های چهره بود، سبب شد بسیاری از نقاشان به سمت چنین ترکیب بندی تمایل پیدا کنند.

عکاسی پرتره
ترکیب بندی هرمی در نقاشی مونالیزا

یکی از عناصر شناخته شده در ترکیب بندی تابلو مونالیزا و نکات عکاسی پرتره که داوینچی از آن استفاده کرده، “ترکیب بندی هرمی” است. در این نوع ترکیب بندی که در تابلو داوینچی مشاهده می شود، دست ها در قسمت پایین تابلو در حالتی که روی صندلی قرار گرفته اند از روی هم رد شده اند و این منظره در گوشه جلویی تصویر جایگذاری شده است. این نوع ترکیب بندی باعث شده که همه چیز برای کشیدن چشمان سوژه در بالای سر و همینطور لبخند معروف مونالیزا فراهم شود.

به صورت مشابه این نوع ترکیب بندی در عکس های امروزی نیز قابل استفاده است. اگر نگوییم بهترین، اما باید گفت ترکیب بندی هرمی روشی فوق العاده در عکاسی پرتره است.

 

چطور در عکاسی پرتره، ژست تعیین کنیم؟

از نگاه عکاسی پرتره امروزی، ژست چهره در تابلوی مونالیزا کاملا طبیعی و نرمال به نظر می آید. تصویر زنی که به شما نگاه می کند. اما این نوع نگاه در دوره خودش بسیار انقلابی و ساختارشکنانه بوده است. در آن زمان اغلب عکس های پرتره با چهره هایی سخت و گرفته تهیه می‌شد و حتی در عکس شاهزاده ها اغلب نیم رخ چهره به جای نمای روبرو مورد استفاده قرار می گرفت.  برخلاف عرف در آن زمان، چهره مونالیزا بسیار آرام و بدون گرفتگی است. او در عکس به اندازه ای راحت نمایش داده شده که دست هایش را از رو هم عبور و روی صندلی قرار داده که نشان دهنده آرامش اوست.

عکاسی پرتره
ژست مونالیزا

او به آرامی روی صندلی چرخیده و به بیننده نگاه می کنند، در حالی که چشمانش را به او دوخته است. با  اینکه این نوع از ژست در زمان خودش برخلاف شیوه معمول عکاسی بوده، اما داوینچی ژست سه چهارم طول را به جای ژست تمام طول انتخاب کرده است. از این طریق او قاب را با تصویر نیم تنه سوژه پر کرده است که به خودی خود موجب ایجاد صمیمیت در تصویر شده است. همینطور در بقیه سطح باقی مانده با کار روی زمینه، نظرها را به خود جلب می کند. (یکی از موارد بسیار مهم در نکات عکاسی پرتره)

آخرین جنبه ای از ژست تصویر مونالیزا که باعث زیبایی این عکس شده است، قرار گرفتن موقعیت چشمان مونالیزا در ترازی است که بیننده به تصویر نگاه می کند. این تکنیک حس صمیمیت را به فضای عکس می آورد، چون مخاطب به طور مستقیم به چشمان سوژه خیره می شود. به عبارت دیگر، وقتی به چشمان مونالیزا نگاه می کنید این حس به ما دست نمی دهد که انگار به پایین نگاه می کنیم بلکه به شکل مستقیم به چشمان ما نگاه می کنند.

 

نکته آموزشی: درسی که از این نوع انتخاب ژست برای عکاسی پرتره می توان دریافت این است که قاب را در عکس با ژست سه چهارم طول پر کنید. همچنین سعی کنید به سوژه آرامش بدهید و از او بخواهی بدنش را به آرامی بچرخانند و با زاویه نسبت به راستای مستقیم دوربین بنشیند و در عین حال به دوربین نگاه کند. موقعیتی فراهم کنید که سوژه دستانش را به آن تکیه دهد و یا روی آن قرار دهد. در غیر این صورت، نگاه سوژه در عکس نامتناسب به نظر خواهد رسید. مهم ترین نکته در تعیین ژست در عکاسی پرتره این است که تلاش کنید سوژه شما در آرامش کامل باشد.

 

اصول داوینچی برای انتخاب پس زمینه در عکاسی پرتره

مطالب بسیار زیادی در خصوص پس زمینه تابلوی مونالیزا نوشته شده است که ما می خواهیم به چند نکته در خصوص پس زمینه این تابلو اشاره کنیم. یک نکته با ارزش این است که هم سوژه و هم پس زمینه با همه جزئیاتش در حالت واضح قرار دارند و فوکوس به تنهایی روی چهره مونالیزا نیست. هرچند پس زمینه تابلو به نظر به صورت محو یا تار دیده می شود و بیشتر شدت فوکوس روی سوژه قرار دارد. این شیوه در آن روزها غیر معمول بوده است ولی این روزها به عنوان یک جلوه تصویری به تناوب در عکاسی ‌پرتره استفاده می شود. این تکنیک با انتخاب دیافراگم (اپرچر) بزرگ به منظور ایجاد پس زمینه تار ایجاد می شود تا نگاه بیننده عکس را بر روی سوژه متمرکز کند.

عکاسی پرتره
پس زمینه در نقاشی مونالیزا

هرچند یقیناً نقاط قابل توجه زیادی در پس زمینه این تابلو وجود دارد و جلب توجه می کند، با این حال رنگ هایی که برای پس زمینه استفاده شده اند ملایم، خنثی و با لطافت انتخاب شده اند. این کار به منظور ایجاد تمرکز بیننده بر روی سوژه انجام شده و جزو نکات عکاسی پرتره است.

اگر به نکات عکاسی پرتره امروز برگردیم، روش های مختلفی برای استفاده از پس زمینه در یک عکس پرتره وجود دارد. شما می توانید با فوکوس کردن روی فضای اطراف سوژه، خود سوژه را به صورت زمینه در عکس قرار دهید. همچنین پس زمینه شما می تواند یک سطح خالی باشد که سوژه درون آن برجسته نشان داده شده است.

داوینچی در تابلوی مونالیزا از هر دو تکنیک مربوط به پس زمینه استفاده کرده است. او همچنان که فوکوس را از سوژه اصلی عکس دور نکرده اما در پس زمینه به شکل رازآلودی المان هایی را قرار داده است که توجه را جلب می کند. همچنین استفاده از شکل ها و رنگ هایی در پس زمینه که تقریبا شکل ها و رنگ های لباس سوژه را منعکس می کند، بین این دو تناسب برقرار کرده است که دلیل دیگری برای بهبود کیفیت شده است.

نکته ای که از این موضوع می آموزیم این است که به پس زمینه عکس خیلی توجه کنیم؛ هم چنین به یاد داشته باشید که پس زمینه به شکل کاملا تاثیرگذاری می تواند کیفیت پرتره شما را ارتقا بخشد یا ضعیف کند.

پیشنهاد بلدشو: مفهوم دیافراگم(اپرچر) در عکاسی ، آموزش عکاسی پرتره هنری

 

تمرکز نور روی سوژه در عکاسی پرتره

نکته ی دیگری که هم در تابلوی مونالیزا مهم است و هم در عکاسی پرتره، شیوه نورپردازی بر روی سوژه است. داوینچی از نور به گونه ای استفاده می کند که چشم بیننده متوجه بخشی از عکس شود که او در نظر داشته آن را به طور هایلایت نشان دهد. در این تابلو صورت و دستان سوژه به زیبایی تعادل را در عکس به وجود می آورد. داوینچی این تعادل را با استفاده از قرار دادن دهان و صورت در موقعیت‌های منتها الیه همدیگر ایجاد می کند.

لئوناردو داوینچی همچنین از سایه (یا فقدان نور) برای اضافه کردن عمق و بعد به عکس استفاده می کند. به ویژه در قسمت نزدیک گردن مونالیزا و قسمت های موج دار شده لباس او در قسمت بازو، این ترفند به کار گرفته شده است.

نکته آموزشی: در مورد چگونگی نورپردازی روی چهره و بدن سوژه در عکاسی پرتره فکر کنید. سعی کنید نور را طوری قرار دهید که چشم بیننده به قسمت کلیدی عکس معطوف شود. همچنین از سایه برای ایجاد کردن عمق و بعد به عکس تان استفاده کنید.

بیشتر بخوانید: نکات پایه نورپردازی در عکاسی ، نورپردازی در عکاسی پرتره

 

لباس مونالیزا و نکته های آن

در خصوص لباس سوژه، رویکرد استفاده از لباس های تیره با رنگ هایی که ملایم هستند استفاده کرده است. در این مورد هم داوینچی برخلاف روال های معمول پرتره در آن زمان عمل کرده است. هرچند لباس مونالیزا دارای مقداری جزئیات است (کار با تورهای ریز قسمت بازوها)، با این حال همه اجزای لباس برای بیشتر نشان داده شدن چهره سوژه به کار گرفته شده اند و از نکات عکاسی پرتره است.

همچنین هیچ گونه جواهرات و یا ملحقات لباس استفاده نشده است، چون نگاه بیننده را از صورت مونالیزا منحرف می کند. لئوناردو داوینچی به طور مشهودی دنبال این است که خود چهره مونالیزا در عکس بدرخشد و به همین علت اجازه نداده هیچ چیز اضافه ای مانع از رسیدن به این هدف بشود.

نکته آموزشی: لباس ها عنصر دیگری در عکاسی پرتره هستند که می‌توانند به طور جدی بر هم زننده تمرکز بیننده شوند. درسی که از داوینچی در خصوص لباس در عکاسی پرتره و نکات عکاسی پرتره می آموزیم این است که لباس متناسب با سوژه انتخاب شود و به عنوان زمینه، طوری در نظر گرفته شود که حواس مخاطب را از سوژه اصلی منحرف نکند.

 

قاب بندی در عکاسی پرتره با دستورالعمل داوینچی

از چیزهای دیگری که در تابلوی مونالیزا جلب توجه می کند و قابل استفاده در عکاسی پرتره و یکی از نکات عکاسی پرتره می باشد، این است که در هر طرف از شانه های مونالیزا و دقیقا زیر هر یک از شانه ها شکلی از یک نیمکره وجود دارد. این باور وجود دارد که آنچه ما در حال حاضر از عکس می بینیم در عمل از اندازه واقعی کوچکتر است. به دلیل از بین رفتن قسمتی از عکس در گذشته، برای عکس مجدداً قاب ساخته شده است. اما این توپ های کروی چه هستند؟

قابل قبول ترین نظریه در این خصوص این است که در نسخه کامل و اصلی عکس، دو ستون از دو کره به سمت بالا از هر سمت مونالیزا کشیده شده است؛ تصویر او به احتمال زیاد در حالتی که در یک ایوان نشسته و مشغول نگاه کردن به منظره پشت سر خود است، ترسیم شده است. شما می توانید ضلع افقی بالکن را که بین دو ستون کشیده شده، ببینید.

چه این ستون ها کاملاً شبیه آن چیزی باشد که در اصل تابلو وجود داشته باشد یا نه، به نظر می رسد لئوناردو در این عکس از روشی استفاده کرده که در عکاسی امروز به آن قاب بندی می گویند. کاری که این تکنیک انجام می دهد این است که چشم بیننده را متوجه قسمت اصلی عکس می کند. این کار همچنین پتانسیل اضافه کردن زمینه کوچکی را به عکس پرتره می دهد. در این عکس، با استفاده از ستون ها مشهود است که مونالیزا در یک بالکن نشسته است.

نکته آموزشی: همیشه سعی کنید با استفاده از تکنیک هایی مثل قاب بندی توجه بیننده را به سوژه اصلی نگه دارید. قاب ها می توانند محو و ظریف در نظر گرفته شوند یا یک عنصر طبیعی محیط اطراف سوژه باشند و از نکات عکاسی پرتره به حساب می آیند. لازم نیست در همه عکس هایی که می گیرید از قاب استفاده کنید، اما حواستان باشد در صورتی که فرصتی برای قاب بندی وجود داشت حتما از آن استفاده کنید.

 

راز اصلی مونالیزا…

اصول عکاسی پرتره
نقاشی مونالیزا

این زن کیست؟ استدلال هایی بیان شده که این عکس مربوط به همسر شخصی است که تابلو را برای کشیدن به لئوناردو داوینچی سفارش داده است. پس زمینه این تصویر چه چیزی را نشان می دهد؟ چرا این زن لبخند زده است و اصلا آیا لبخند زده؟

نکات رمز آلودی هم در خصوص سوژه و روشی که این تصویر کشیده شده وجود دارد. نگاه زن جذاب و بی نظیر است و نقاش از تکنیکی به نام “محو سازی” در پس زمینه استفاده کرده که در زمان خود بدیع و تازه بوده و به عکس نوعی فضای راز آلود اضافه کرده است. این کار باعث می شود بیننده ی عکس از خود سوال کند و وارد تخیلات خود بشود. قرار دادن المان هایی در عکس که راه تفسیر در مورد عکس را برای بیننده باز می گذارد، به طور قابل توجهی بر تاثیرگذاری عکس می افزاید. مونالیزا مخاطبان را وادار می کند تا به تخیلاتشان دامن بزنند و در طول قرن ها راجع به آن صحبت کند چون بخشی از قصه این عکس ناگفته باقی مانده است. البته مهارت ایجاد چنین جلوه هایی در عکس بیشتر از آنکه با آموزش به عکاسان منتقل شود، از طریق تجربه کردن بدست می آید و خب از نکات عکاسی پرتره است.

نکته آموزشی: یکی از عناصر در نکات عکاسی پرتره به شیوه ای ماهرانه و تبدیل یک عکس به عکسی بسیار جذاب و زیبا، این است که عکس از ماهیت نگهداری و ثبت یک تصویر خارج شود و با زبانی گویا بیانگر یک داستان در ذهن مخاطب باشد.

 

نتیجه گیرینتیجه گیری

تابلو مونالیزا، اثر لئوناردو داوینچی یک نمونه شاهکار از عکاسی پرتره در زمان خودش بوده است که به نقطه عطف و الهام بخش برای خیلی از نقاشان و تصویرگران پرتره بعد از خودش به حساب می آید و نکات عکاسی پرتره را به خوبی نمایان می کند. با مراجعه به جزئیات این نقاشی پرتره از نیم تنه یک زن، نکات ارزنده ای برای عکاسان پرتره وجود دارد. از عمیق شدن به نحوه نورپردازی، انتخاب پس زمینه و تا ژست چهره و قاب بندی در این نقاشی، می توان دریافت که چه چیزی باعث ماندگاری این اثر با ارزش شده است. در این مقاله سعی شده تا همه نکات عکاسی پرتره که از این تابلو می توان در هنر مدرن امروز استفاده کرد، تشریح شود.

 

برگرفته از: digital-photography-school.com

مطالب مرتبط بیشتر
  • آموزش عکاسی بوکه

    آموزش عکاسی بوکه

    آموزش عکاسی بوکه۴.۸ (۸ نظر) حتما تا به حال، واژه بوکه به گوش تان خورده است یا در کتاب ها و…
  • ژست عکاسی پرتره

    ژست عکاسی پرتره

    ژست عکاسی پرتره۴.۴ (۵ نظر) آیا به دنبال اصلی ترین ژست های عکاسی پرتره هستید که برای استودی…
  • تکنیک های عکاسی پرتره هنری

    تکنیک های عکاسی پرتره

    به این مطلب رای دهید آموختن تکنیک های عکاسی پرتره می تواند بسیار ارزشمند و در عین حال چالش…
  • اعوجاج لنز دوربین

    اعوجاج لنز دوربین: انواع اعوجاج و راه حل های آن

    به این مطلب رای دهید اعوجاج به معنی تغییر شکل یا انحنای عکس است که بر اثر عوامل مختلفی مثل…
  • آموزش وایت بالانس ذر عکاسی

    آموزش وایت بالانس در عکاسی

    به این مطلب رای دهید این روزها دیگر تنظیم کردن وایت بالانس مشکلی برای عکاسان ایجاد نمی کند…
  • وایت بالانس اتوماتیک غروب آفتاب

    وایت بالانس اتوماتیک و تاثیر آن در عکاسی

    به این مطلب رای دهید وایت بالانس اتوماتیک یکی از حالت های تنظیم نور یا وایت بالانس است که …
بارگذاری بیشتر در عکاسی

نظری موجود است.

  1. صادق دلیر

    ۰۵ بهمن ۱۳۹۷ در ۴:۰۲ بعد از ظهر

    مونالیزا چه کرده دیگه که همه جا تاثیرگذاره!!

    پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.